জাগা
অবয়ব
বাংলা
[সম্পাদনা]ক্রিয়াপদ
[সম্পাদনা]উচ্চারণ
[সম্পাদনা]অর্থসমূহ
[সম্পাদনা]- ঘুম থেকে ওঠা
[১]
| জাগা ক্রিয়ার ধাতুরূপ | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| অসমাপিকা রূপ | ||||||||||||||||||
| প্রকার | ক্রিয়া বিশেষ্য | ঘটমান | পুরাঘটিত | কারণাত্মক | ||||||||||||||
| (ভাষা) | কর্তৃ | সম্বন্ধ (চলিত) | সম্বন্ধ (সাধু) | চলিত | সাধু | চলিত | সাধু | চলিত | সাধু | |||||||||
| রূপ | জাগা | জাগার | জাগিবার | জাগতে | জাগিতে | জেগে | জাগিয়া | জাগলে | জাগিলে | |||||||||
| সমাপিকা রূপ | ||||||||||||||||||
| পুরুষ | উত্তম পুরুষ | সাধারণ মধ্যমপুরুষ | তুচ্ছার্থ মধ্যমপুরুষ | প্রথম পুরুষ | বাংলা সম্ভ্রমার্থ রূপ | |||||||||||||
| (ভাষা) | চলিত | সাধু | চলিত | সাধু | চলিত | সাধু | চলিত | সাধু | চলিত | সাধু | ||||||||
| সাধারণ বর্তমান | জাগি | জাগো | জাগিস | জাগে | জাগেন | |||||||||||||
| ঘটমান বর্তমান | জাগছি | জাগিতেছি | জাগছো | জাগিতেছ | জাগছিস | জাগিতেছিস | জাগছে | জাগিতেছে | জাগছেন | জাগিতেছেন | ||||||||
| পুরাঘটিত বর্তমান | জেগেছি | জাগিয়াছি | জেগেছ | জাগিয়াছ | জেগেছিস | জাগিয়াছিস | জেগেছে | জাগিয়াছে | জেগেছেন | জাগিয়াছেন | ||||||||
| সাধারণ অতীত | জাগলাম | জাগিলাম | জাগলে | জাগিলে | জাগলি | জাগিলি | জাগল | জাগিল | জাগলেন | জাগিলেন | ||||||||
| ঘটমান অতীত | জাগছিলাম | জাগিতেছিলাম | জাগছিলে | জাগিতেছিলে | জাগছিলি | জাগিতেছিলি | জাগছিল | জাগিতেছিল | জাগছিলেন | জাগিতেছিলেন | ||||||||
| পুরাঘটিত অতীত | জেগেছিলাম | জাগিয়াছিলাম | জেগেছিলে | জাগিয়াছিলে | জেগেছিলি | জাগিয়াছিলি | জেগেছিল | জাগিয়াছিল | জেগেছিলেন | জাগিয়াছিলেন | ||||||||
| নিত্যবৃত্ত অতীত | জাগতাম | জাগিতাম | জাগতে | জাগিতে | জাগতিস | জাগিতিস | জাগত | জাগিত | জাগিতেন | জাগিতেন | ||||||||
| সাধারণ ভবিষ্যৎ | জাগব | জাগিব | জাগবে | জাগিবে | জাগবি | জাগিবি | জাগিবে | জাগিবে | জাগবেন | জাগিবেন | ||||||||
| বর্তমান অনুজ্ঞা | জাগো | জাগ | জাগুক | জাগুক | জাগুন | জাগুন | ||||||||||||
| ভবিষ্যৎ অনুজ্ঞা | জেগো | জাগিও | জাগিস | জাগিস | জাগবে | জাগিবে | জাগবেন | জাগিবেন | ||||||||||
তথ্যসূত্র
[সম্পাদনা]- ↑ "নিদ্রাত্যাগ করা; নেত্র উন্মীলন করা" —জ্ঞানেন্দ্রমোহন দাস সম্পাদিত, বাঙ্গালা ভাষার অভিধান, ৮৪৬ নং পাতায়
অসমীয়া
[সম্পাদনা]উচ্চারণ
[সম্পাদনা]ব্যুৎপত্তি ১
[সম্পাদনা]| অসমীয়া ক্রিয়া |
|---|
| জাগা (zaga) |
| জগোৱা (zogüa) |
| জগোওৱা (zogüüa) |
সংস্কৃত জাগ্ৰতি (jāgrati, “to be awake, to be watchful”) থেকে প্রাপ্ত।
বিকল্প বানান
[সম্পাদনা]বিশেষণ
[সম্পাদনা]জাগা (মধ্যাঞ্চলীয় প্রমিত)
ক্রিয়া
[সম্পাদনা]জাগা (অকর্মক) (মধ্যাঞ্চলীয় প্রমিত)
ধাতুরূপ
[সম্পাদনা]impersonal forms of জাগা
| Affirmative (+) | Negative (-) | ||
|---|---|---|---|
| Stem | জাগ | নাজাগ | |
| Gerund, Past participle, Agentive | জাগা | নাজাগা | |
| Conjugative | {{{cn}}} | {{{cn-1}}} | |
| Infinitive | জাগিব | নাজাগিব | |
| Genitive infinitive | {{{gin}}} | {{{gin-1}}} | |
| Goal | জাগিবলৈ | নাজাগিবলৈ | |
| Terminative | {{{trm}}} | {{{trm-1}}} | |
| Future passive participle | {{{fpp}}} | {{{fpp-1}}} | |
| Agentive (emphatic) | (♂) | জাগোঁতা | নাজাগোঁতা |
| ♀ | {{{agenf}}} | {{{agenf-1}}} | |
| Contingent | জাগোঁতে | নাজাগোঁতে | |
| Progressive participle | জাগোঁতে - জাগোঁতে | নাজাগোঁতে - নাজাগোঁতে | |
| Reason | {{{rs}}} | {{{rs-1}}} | |
| Past conditional | {{{unk}}} | {{{unk-1}}} | |
| Future conditional | জাগিলে | নাজাগিলে | |
| Perfect participle | জাগি | নাজাগি | |
| Habitual participle | জাগি - জাগি | নাজাগি - নাজাগি | |
Conjugation forms of জাগা
| Person | First person | Second person | Third person | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Very faml. & Inferior |
Familiar | Honorific | Non honorific | ||||
| Singular | মই | তই | তুমি | আপুনি | তেওঁ etc | সি ♂, তাই ♀ etc | |
| Plural | i | আমি | তহঁত | তোমালোক | আপোনালোক | তেওঁলোক | সিহঁত etc |
| t | তহঁতে | তোমালোকে | আপোনালোকে | তেওঁলোকে | সিহঁতে | ||
| Present | |||||||
| Indefinite | + | জাগোঁ | জাগ | জাগা | জাগে | ||
| - | নাজাগোঁ | নাজাগ | নাজাগা | নাজাগে | |||
| Imperfective | + | জাগিছোঁ | জাগিছ | জাগিছা | জাগিছে | ||
| - | Imperfective | ||||||
| জাগা নাই | |||||||
| "not about to" (usage is not common) | |||||||
| {{{pres-perf-5}}} | {{{pres-perf-6vf}}} | {{{pres-perf-6f}}} | {{{pres-perf-7}}} | ||||
| Continuous | + | জাগি আছোঁ | জাগি আছ | জাগি আছা | জাগি আছে | ||
| - | জাগি থাকা নাই | ||||||
| Past | |||||||
| Simple | + | জাগিলোঁ | জাগিলি | জাগিলা | জাগিলে | ||
| - | নাজাগিলোঁ | নাজাগিলি | নাজাগিলা | নাজাগিলে | |||
| Imperfective | + | জাগিছিলোঁ | জাগিছিলি | জাগিছিলা | জাগিছিলে | ||
| - | Imperfective | ||||||
| নাজাগিছিলোঁ | নাজাগিছিলি | নাজাগিছিলা | নাজাগিছিলে | ||||
| Habitual | |||||||
| {{{past-simp-7}}} | {{{past-simp-8vf}}} | {{{past-simp-8f}}} | {{{past-simp-9}}} | ||||
| Continuous | + | জাগি আছিলোঁ | জাগি আছিলি | জাগি আছিলা | জাগি আছিলে | ||
| - | জাগি থাকা নাছিলোঁ | জাগি থাকা নাছিলি | জাগি থাকা নাছিলা | জাগি থাকা নাছিলে | |||
| Future | |||||||
| Indicative | + | জাগিম | জাগিবি | জাগিবা | জাগিব | ||
| - | Indicative | ||||||
| নাজাগোঁ | নাজাগ | নাজাগা | নাজাগে | ||||
| "Perhaps" | |||||||
| নাজাগিম | নাজাগিবি | নাজাগিবা | নাজাগিব | ||||
| Continuous | + | জাগি থাকিম | জাগি থাকিবি | জাগি থাকিবা | জাগি থাকিব | ||
| - | |||||||
| Indicative | |||||||
| জাগি নাথাকিম | জাগি নাথাকিবি | জাগি নাথাকিবা | জাগি নাথাকিব | ||||
| "Perhaps" | |||||||
| {{{fut-cont-7}}} | {{{fut-cont-8vf}}} | {{{fut-cont-8f}}} | {{{fut-cont-9}}} | ||||
| Others | |||||||
| Imperative | + | জাগোঁ | জাগ | {{{imp-1a}}} | জাগক | ||
| - | — | নাজাগিবি | নাজাগিবা | নাজাগিব | |||
| ❋ Note 1: i = for intransitive verbs, t = for transitive verbs. The suffix -এ (-e) marks ergative case. | |||||||
| ❋ Note 2: Sometimes -হঁক (-hõk) or less commonly -হঁত (-hõt) suffix is used for plural pronouns, like আমি কৰোহঁক (ami korühõk), আপোনালোক আহিলেহঁক (apünalük ahilehõk) etc. | |||||||
| ❋ Note 3: For intransitive verbs like যোৱা (züa, “to go”) the 3rd person suffix -এ (-e) in simple past tense is not used, like সি গ’ল (xi göl), not সি গ’লে (xi göle). | |||||||
| ❋ Note 4: Other 3rd person pronouns have the same conjugation. Click here to see other personal pronouns. | |||||||
ব্যুৎপত্তি ২
[সম্পাদনা]বিশেষ্য
[সম্পাদনা]জাগা
- জেগা-এর বিকল্প রূপ
