খৰ
অবয়ব
অসমীয়া
[সম্পাদনা]বিকল্প রূপ
[সম্পাদনা]- খৰকালি (khorkali)
ব্যুৎপত্তি
[সম্পাদনা]সংস্কৃত খৰ (khara, “hard; sharp; pungent”) থেকে প্রাপ্ত, হতে late Proto-Indo-European/substrate root *kar (“stone, hard”)। একই উৎসজাত: বাংলা খরা, ওড়িয়া ଖରା (kharā), গুজরাতি ખરું (kharũ), Hindustani کَھرَا (kharā) / खरा (kharā), পাঞ্জাবি ਖਰਾ (kharā) / کَھرا (kharā), সিন্ধি کرو / खरो, মারাঠি खरे (khare)।
উচ্চারণ
[সম্পাদনা]বিশেষণ
[সম্পাদনা]খৰ
ক্রিয়া
[সম্পাদনা]খৰ
ধাতুরূপ
[সম্পাদনা]impersonal forms of খৰ
| Affirmative (+) | Negative (-) | ||
|---|---|---|---|
| Stem | খৰ | নখৰ | |
| Gerund, Past participle, Agentive | খৰা | নখৰা | |
| Conjugative | খৰি | নখৰি | |
| Infinitive | খৰিব | নখৰিব | |
| Genitive infinitive | খৰিবৰ | নখৰিবৰ | |
| Goal | খৰিবলৈ | নখৰিবলৈ | |
| Terminative | খৰিবলৈকে | নখৰিবলৈকে | |
| Future passive participle | খৰিবলগা / খৰিবলগীয়া | নখৰিবলগা / নখৰিবলগীয়া | |
| Agentive (emphatic) | (♂) | খৰোঁতা | নখৰোঁতা |
| ♀ | খৰঁতী | নখৰঁতী | |
| Contingent | খৰোঁতে | নখৰোঁতে | |
| Progressive participle | খৰোঁতে খৰোঁতে | নখৰোঁতে নখৰোঁতে | |
| Reason | খৰাত | নখৰাত | |
| Past conditional | খৰিলত | নখৰিলত | |
| Future conditional | খৰিলে | নখৰিলে | |
| Perfect participle | খৰি | নখৰি | |
| Habitual participle | খৰি খৰি | নখৰি নখৰি | |
Conjugation forms of খৰ
| Person | First person | Second person | Third person | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Very faml. & Inferior |
Familiar | Honorific | Non honorific | ||||
| Singular | মই | তই | তুমি | আপুনি | তেওঁ etc | সি ♂, তাই ♀ etc | |
| Plural | i | আমি | তহঁত | তোমালোক | আপোনালোক | তেওঁলোক | সিহঁত etc |
| t | তহঁতে | তোমালোকে | আপোনালোকে | তেওঁলোকে | সিহঁতে | ||
| Present | |||||||
| Indefinite | + | খৰোঁ | খৰ | খৰা | খৰে | ||
| - | নখৰোঁ | নখৰ | নখৰা | নখৰে | |||
| Imperfective | + | খৰিছোঁ | খৰিছ | খৰিছা | খৰিছে | ||
| - | Imperfective | ||||||
| খৰা নাই | |||||||
| "not about to" (usage is not common) | |||||||
| নখৰিছোঁ | নখৰিছ | নখৰিছা | নখৰিছে | ||||
| Continuous | + | খৰি আছোঁ | খৰি আছ | খৰি আছা | খৰি আছে | ||
| - | খৰি থকা নাই | ||||||
| Past | |||||||
| Simple | + | খৰিলোঁ | খৰিলি | খৰিলা | খৰিলে | ||
| - | নখৰিলোঁ | নখৰিলি | নখৰিলা | নখৰিলে | |||
| Imperfective | + | খৰিছিলোঁ | খৰিছিলি | খৰিছিলা | খৰিছিলে | ||
| - | Imperfective | ||||||
| খৰা নাছিলোঁ | খৰা নাছিলি | খৰা নাছিলা | খৰা নাছিলে | ||||
| Habitual | |||||||
| নখৰিছিলোঁ | নখৰিছিলি | নখৰিছিলা | নখৰিছিলে | ||||
| Continuous | + | খৰি আছিলোঁ | খৰি আছিলি | খৰি আছিলা | খৰি আছিলে | ||
| - | খৰি থকা নাছিলোঁ | খৰি থকা নাছিলি | খৰি থকা নাছিলা | খৰি থকা নাছিলে | |||
| Future | |||||||
| Indicative | + | খৰিম | খৰিবি | খৰিবা | খৰিব | ||
| - | Indicative | ||||||
| নখৰোঁ | নখৰ | নখৰা | নখৰে | ||||
| "Perhaps" | |||||||
| নখৰিম | নখৰিবি | নখৰিবা | নখৰিব | ||||
| Continuous | + | খৰি থাকিম | খৰি থাকিবি | খৰি থাকিবা | খৰি থাকিব | ||
| - | |||||||
| Indicative | |||||||
| খৰি নাথাকোঁ | খৰি নাথাক | খৰি নাথাকা | খৰি নাথাকে | ||||
| "Perhaps" | |||||||
| খৰি নাথাকিম | খৰি নাথাকিবি | খৰি নাথাকিবা | খৰি নাথাকিব | ||||
| Others | |||||||
| Imperative | + | খৰোঁ | খৰ | খৰা | খৰক | ||
| - | — | নখৰিবি | নখৰিবা | নখৰিব | |||
| ❋ Note 1: i = for intransitive verbs, t = for transitive verbs. The suffix -এ (-e) marks ergative case. | |||||||
| ❋ Note 2: Sometimes -হঁক (-hõk) or less commonly -হঁত (-hõt) suffix is used for plural pronouns, like আমি কৰোহঁক (ami korühõk), আপোনালোক আহিলেহঁক (apünalük ahilehõk) etc. | |||||||
| ❋ Note 3: For intransitive verbs like যোৱা (züa, “to go”) the 3rd person suffix -এ (-e) in simple past tense is not used, like সি গ’ল (xi göl), not সি গ’লে (xi göle). | |||||||
| ❋ Note 4: Other 3rd person pronouns have the same conjugation. Click here to see other personal pronouns. | |||||||
সম্পর্কিত শব্দ
[সম্পাদনা]তথ্যসূত্র
[সম্পাদনা]- Turner, Ralph Lilley (1969–1985) “khára2”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press