খীৰ

অসমীয়া

ব্যুৎপত্তি

সংস্কৃত ক্ষীৰ (kṣīrá) থেকে প্রাপ্ত; এর উৎস Proto-Indo-Aryan *kṣiHrám; এর উৎস Proto-Indo-Iranian *kšiHrám, possibly এর উৎস the BMAC substrate। একই উৎসজাত: বাংলা খীর, সিংহলি කිරි (kiri), ওড়িয়া ଖିରା (khirā, “inspissated milk”), হিন্দি खीर (khīr, “kheer”), উর্দু کھیر (khīr, “kheer”), সিংহলি කිරි (kiri, “milk”), অবেস্তা 𐬑𐬱𐬎𐬎𐬌𐬛- (xšuuid-), Northern Kurdish şîr, ফারসি شیر (šir), Zazaki şıd, şıt।

উচ্চারণ

• আধ্বব^{(চাবি)}: /kʰiɹ/, /xiɹ/

বিশেষ্য

খীৰ

1. খীর, ক্ষির

   সমার্থক শব্দ: খিৰিসা (khirixa)

2. (অপ্রচলিত) দুধ।

   সমার্থক শব্দ: গাখীৰ (gakhir), দুধ (dudh)

শব্দবিভক্তি

Inflection of খীৰ

	Indefinite forms		Definite forms
			specific		not specific
					regular		formal		very formal
absolutive	খীৰ khir		খীৰখিনি khirkhini		খীৰবোৰ khirbür		খীৰবিলাক khirbilak		খীৰসমূহ khirxomuh
ergative	খীৰে khire		খীৰখিনিয়ে khirkhinie		খীৰবোৰে khirbüre		খীৰবিলাকে khirbilake		খীৰসমূহে khirxomuhe
accusative	খীৰক khirok		খীৰখিনিক khirkhinik		খীৰবোৰক khirbürok		খীৰবিলাকক khirbilakok		খীৰসমূহক khirxomuhok
genitive	খীৰৰ khiror		খীৰখিনিৰ khirkhinir		খীৰবোৰৰ khirbüror		খীৰবিলাকৰ khirbilakor		খীৰসমূহৰ khirxomuhor
dative	খীৰলৈ khiroloi		খীৰখিনিলৈ khirkhiniloi		খীৰবোৰলৈ khirbüroloi		খীৰবিলাকলৈ khirbilakoloi		খীৰসমূহলৈ khirxomuholoi
instrumental	খীৰেৰে khirere		খীৰখিনিৰে khirkhinire		খীৰবোৰেৰে khirbürere		খীৰবিলাকেৰে khirbilakere		খীৰসমূহেৰে khirxomuhere
locative	খীৰত khirot		খীৰখিনিত khirkhinit		খীৰবোৰত khirbürot		খীৰবিলাকত khirbilakot		খীৰসমূহত khirxomuhot
Accusative Note: -অক (-ok) is used for animate sense and for emphasis. No case marking otherwise. Dative Note 1: Some speakers use -অলৈ (-oloi)'s variant -অলে (-ole) instead. Dative Note 2: For direct objects -অক (-ok) marks this case instead of -অলৈ (-oloi). Dative Note 3: In some dialects -অক (-ok) or -অত (-ot) marks this case instead of -অলৈ (-oloi). Instrumental Note 1: Alternatively -এদি (-edi) marks this case instead of -এৰে (-ere). Instrumental Note 2: Sometimes -এ (-e) marks this case. Locative Note: The locative suffix is -এ (-e) in some cases.

উদ্ভূত শব্দ

• খীৰতী (khiroti)
• খীৰা (khira)
• গাখীৰ (gakhir)

আদি অসমীয়া

ব্যুৎপত্তি

সংস্কৃত ক্ষীৰ (kṣīrá) থেকে প্রাপ্ত; এর উৎস Proto-Indo-Aryan *kṣiHrám; এর উৎস Proto-Indo-Iranian *kšiHrám, possibly এর উৎস the BMAC substrate।

বিশেষ্য

খীৰ (khīro)

1. milk।

   সমার্থক শব্দ: গাখীৰ (gakhir), দুধ (dudh)

   • 15th-16th century, Sankardeva, Saptakanda Ramayana Uttara Kanda:

     ঘন ক্ষীৰ, ক্ষীৰিচা, খাইলন্ত লাগে মানে ।
     নধৰয় পেট পিঠা পনা পৰমানে ॥

     ghono kṣīro, kṣīrica, khailonto lage mane ,
     nodhoroyo peṭo piṭha pona poromane .

     They ate condensed milk as much as they wanted,
     they ate so much pithas, sweets that their stomach became full.

শব্দবিভক্তি

This noun needs an inflection-table template.

উদ্ভূত শব্দ

• খীৰিসা (khīrisa)