कदल

সংস্কৃত

বিকল্প বর্ণমালা

Alternative scripts

• কদল (অসমীয়া script)
• ᬓᬤᬮ (Balinese script)
• কদল (বাংলা script)
• 𑰎𑰟𑰩 (Bhaiksuki script)
• 𑀓𑀤𑀮 (Brahmi script)
• ကဒလ (Burmese script)
• કદલ (Gujarati script)
• ਕਦਲ (Gurmukhi script)
• 𑌕𑌦𑌲 (Grantha script)
• ꦏꦢꦭ (Javanese script)
• 𑂍𑂠𑂪 (Kaithi script)
• ಕದಲ (Kannada script)
• កទល (Khmer script)
• ກທລ (Lao script)
• കദല (মালয়ালম script)
• ᡬᠠᡩᠠᠯᠠ (Manchu script)
• 𑘎𑘟𑘩 (Modi script)
• ᢉᠠᢑᠠᠯᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑦮𑦿𑧉 (Nandinagari script)
• 𑐎𑐡𑐮 (Newa script)
• କଦଲ (Odia script)
• ꢒꢣꢭ (Saurashtra script)
• 𑆑𑆢𑆬 (Sharada script)
• 𑖎𑖟𑖩 (Siddham script)
• කදල (Sinhalese script)
• 𑩜𑩭𑩽 (Soyombo script)
• 𑚊𑚛𑚥 (Takri script)
• கத³ல (Tamil script)
• కదల (Telugu script)
• กทล (Thai script)
• ཀ་ད་ལ (Tibetan script)
• 𑒏𑒠𑒪 (Tirhuta script)
• 𑨋𑨛𑨬 (Zanabazar Square script)

ব্যুৎপত্তি

দেখুন कदली (ক৽দ৽লী).

উচ্চারণ

• আধ্বব^{(চাবি)}: /kɐ.dɐ.lɐ/
• আধ্বব^{(চাবি)}: /kɐ.d̪ɐ.l̪ɐ/

বিশেষ্য

1. কাঁচকলা গাছ, পাকা কলা

   সমার্থক শব্দ: मोच (মোচ৽)

   • c. 500 BCE – 100 BCE, Valmiki, Rāmāyaṇa
   • c. 400 CE, Kālidāsa, Meghadūta
   • c. 600 BCE – 600 CE, Suśruta, Suśruta Saṃhitā

বিভক্তি

Neuter a-stem declension of कदल

	singular	dual	plural
nominative	कदलम् (kadalam)	कदले (kadale)	कदलानि (kadalāni) कदला¹ (kadalā¹)
accusative	कदलम् (kadalam)	कदले (kadale)	कदलानि (kadalāni) कदला¹ (kadalā¹)
instrumental	कदलेन (kadalena)	कदलाभ्याम् (kadalābhyām)	कदलैः (kadalaiḥ) कदलेभिः¹ (kadalebhiḥ¹)
dative	कदलाय (kadalāya)	कदलाभ्याम् (kadalābhyām)	कदलेभ्यः (kadalebhyaḥ)
ablative	कदलात् (kadalāt)	कदलाभ्याम् (kadalābhyām)	कदलेभ्यः (kadalebhyaḥ)
genitive	कदलस्य (kadalasya)	कदलयोः (kadalayoḥ)	कदलानाम् (kadalānām)
locative	कदले (kadale)	कदलयोः (kadalayoḥ)	कदलेषु (kadaleṣu)
vocative	कदल (kadala)	कदले (kadale)	कदलानि (kadalāni) कदला¹ (kadalā¹)

• ¹Vedic

সম্পর্কিত শব্দ

• कदली (ক৽দ৽লী)

উত্তরসূরি

• Dardic:
  • কাশ্মিরি: کێلَا
• পালি: kadalī
• Prakrit: 𑀓𑀬𑀮 (kayala), 𑀓𑀬𑀮𑀻 (kayalī), 𑀓𑀬𑀓𑁂𑀮 (kayakela), 𑀓𑀬𑀓𑁂𑀮𑀻 (kayakelī)
  • কেন্দ্রীয়:
    • অর্ধমাগধী প্রাকৃত: 𑀓𑁂𑀮 (kela)
      • Awadhi: केरा (kerā)
    • Sauraseni Prakrit:
      • Doteli: केला (kelā)
      • গুজরাতি: કેળું (keḷũ)
      • Hindustani: kelā, kelī
        • হিন্দি: केला, केली
        • উর্দু: کیلا (kelā), کیلِی (kelī)
          • → Dari: کیله (kêla)
        • → Rohingya: kelā
  • পূর্বে:
    • মাগধী প্রাকৃত: 𑀓𑀬𑀮 (kayala), 𑀓𑁂𑀮 (kela)
      • অসমীয়া: কল (kol)
      • বাংলা: কলা
      • বিহারি:
        • Bhojpuri: केरा (kērā)
        • Maithili: केरा (kērā), कड़रि (kaṛᵊrɨ)
          • → নেপালি: केरा (kerā)
            • → তিব্বতি: ཀེ་ར (ke ra)
      • Chakma: 𑄇𑄧𑄣 (kelā)
      • ওড়িয়া: କଳା (kaḷā)
      • Sambalpuri: କେରା (kerā)
  • উত্তরে:
    • Khasa Prakrit:
      • Central Pahari:
        • Garhwali: केळु (keḷu)
        • Kumaoni: केलो (kelo), क्यव (kyaw)
  • উত্তরপশ্চিমে:
    • Paisaci Prakrit:
      • Takka Apabhramsa:
        • পাঞ্জাবি: kellā

          Gurmukhi script: ਕੇਲਾ

          Shahmukhi script: کیلَّا

      • Vracada Apabhramsa:
        • সিন্ধি: kero, keviṛo

          Arabic script: ڪيرو, ڪيوِڙو

          Devanagari script: केरो, केविड़ो

          • Kachchi: કેરા (kerā)
  • দক্ষিণে:
    • Helu Prakrit:
      • ধিবেহী: ކެޔޮ (keyo)
      • সিংহলি: කෙහෙල් (kehel), කෙහෙළිය (keheḷiya)
    • মহারাষ্ট্রি প্রাকৃত: 𑀓𑁂𑀮 (kela)
      • Konkani: keḷẽ

        Devanagari script: केळें

        Kannada script: ಕೆಳೆಂ

        Latin script: kellem

      • মারাঠি: केळे (keḷe), केळ (keḷ), केळी (keḷī), केळें (keḷẽ)
  • পশ্চিমে:
    • Old Gujarati: कइलि (কaইiলি)
      • গুজরাতি: કેળ (keḷ), કેળું (keḷũ)

তথ্যসূত্র

• Turner, Ralph Lilley (1969–1985) “kadala”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 136