বিষয়বস্তুতে চলুন

مكر

উইকিঅভিধান, মুক্ত অভিধান থেকে

ব্যুৎপত্তি ১

[সম্পাদনা]
Root
م ك ر (m k r)

হিব্রু מכר (মাখার, “বিক্রি করা”) এবং আক্কাদীয় 𒈠𒆍𒊒𒌝 (মাকারুম, “ব্যবসা করা”) শব্দগুলোর সঙ্গে তুলনা করা যায়। ধারণা করা হয়, আরবি মূলধাতুটির প্রাথমিক অর্থ ছিল বাণিজ্যবাজারসংক্রান্ত পরিকল্পনার সঙ্গে সম্পর্কিত, কিন্তু সময়ের সাথে সাথে এর অর্থ বিস্তৃত হয়ে যেকোনো ধরনের কৌশলগত পরিকল্পনা বা ষড়যন্ত্র/চক্রান্তের ধারণাকেও অন্তর্ভুক্ত করে। এটি تَجَرَ (তাজার, ব্যবসা করা) শব্দটির একটি দ্বিরুক্ত (doublet) রূপ।

উচ্চারণ

[সম্পাদনা]

আধ্বব(চাবি): /ma.ka.ra/

ক্রিয়া

[সম্পাদনা]

مَكَرَ (makara) • (makara) I (অ-অতীত يَمْكُرُ (yamkuru), ক্রিয়া বিশেষ্য مَكْر (makr))

  1. ষড়যন্ত্র করা, চক্রান্ত করা, পরিকল্পনা করা (সাধারণত ক্ষতি করার উদ্দেশ্যে)
    সমার্থক শব্দ: كَادَ (kāda)
    • 609–632 CE, Qur'an, 8:30:
      وَإِذْ يَمْكُرُ بِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا...
      waʔiḏ yamkuru bika llaḏīna kafarū...
      যখন কাফিররা তোমার বিরুদ্ধে ষড়যন্ত্র করছিল...
    • 609–632 CE, Qur'an, 16:45:
      أَفَأَمِنَ ٱلَّذِينَ مَكَرُوا ٱلسَّيِّئَاتِ...
      ʔafaʔamina llaḏīna makarū s-sayyiʔāti...
      যারা মন্দ চক্রান্ত করে তারা কি নিরাপদ বোধ করে...?
  2. শিস দেওয়া
  3. লাল রং করা
  4. সেচ দেওয়া

ধাতুরূপ

[সম্পাদনা]
Conjugation of مَكَرَ (I, sound, a ~ u, full passive, verbal noun مَكْر)
verbal noun

الْمَصْدَر

مَكْر

makr

active participle

اِسْم الْفَاعِل

مَاكِر

mākir

passive participle

اِسْم الْمَفْعُول

مَمْكُور

mamkūr

active voice

الْفِعْل الْمَعْلُوم

singular

الْمُفْرَد

dual

الْمُثَنَّى

plural

الْجَمْع

1st person

الْمُتَكَلِّم

2nd person

الْمُخَاطَب

3rd person

الْغَائِب

2nd person

الْمُخَاطَب

3rd person

الْغَائِب

1st person

الْمُتَكَلِّم

2nd person

الْمُخَاطَب

3rd person

الْغَائِب

past (perfect) indicative

الْمَاضِي

m مَكَرْتُ

makartu

مَكَرْتَ

makarta

مَكَرَ

makara

مَكَرْتُمَا

makartumā

مَكَرَا

makarā

مَكَرْنَا

makarnā

مَكَرْتُمْ

makartum

مَكَرُوا

makarū

f مَكَرْتِ

makarti

مَكَرَتْ

makarat

مَكَرَتَا

makaratā

مَكَرْتُنَّ

makartunna

مَكَرْنَ

makarna

non-past (imperfect) indicative

الْمُضَارِع الْمَرْفُوع

m أَمْكُرُ

ʔamkuru

تَمْكُرُ

tamkuru

يَمْكُرُ

yamkuru

تَمْكُرَانِ

tamkurāni

يَمْكُرَانِ

yamkurāni

نَمْكُرُ

namkuru

تَمْكُرُونَ

tamkurūna

يَمْكُرُونَ

yamkurūna

f تَمْكُرِينَ

tamkurīna

تَمْكُرُ

tamkuru

تَمْكُرَانِ

tamkurāni

تَمْكُرْنَ

tamkurna

يَمْكُرْنَ

yamkurna

subjunctive

الْمُضَارِع الْمَنْصُوب

m أَمْكُرَ

ʔamkura

تَمْكُرَ

tamkura

يَمْكُرَ

yamkura

تَمْكُرَا

tamkurā

يَمْكُرَا

yamkurā

نَمْكُرَ

namkura

تَمْكُرُوا

tamkurū

يَمْكُرُوا

yamkurū

f تَمْكُرِي

tamkurī

تَمْكُرَ

tamkura

تَمْكُرَا

tamkurā

تَمْكُرْنَ

tamkurna

يَمْكُرْنَ

yamkurna

jussive

الْمُضَارِع الْمَجْزُوم

m أَمْكُرْ

ʔamkur

تَمْكُرْ

tamkur

يَمْكُرْ

yamkur

تَمْكُرَا

tamkurā

يَمْكُرَا

yamkurā

نَمْكُرْ

namkur

تَمْكُرُوا

tamkurū

يَمْكُرُوا

yamkurū

f تَمْكُرِي

tamkurī

تَمْكُرْ

tamkur

تَمْكُرَا

tamkurā

تَمْكُرْنَ

tamkurna

يَمْكُرْنَ

yamkurna

imperative

الْأَمْر

m اُمْكُرْ

umkur

اُمْكُرَا

umkurā

اُمْكُرُوا

umkurū

f اُمْكُرِي

umkurī

اُمْكُرْنَ

umkurna

passive voice

الْفِعْل الْمَجْهُول

singular

الْمُفْرَد

dual

الْمُثَنَّى

plural

الْجَمْع

1st person

الْمُتَكَلِّم

2nd person

الْمُخَاطَب

3rd person

الْغَائِب

2nd person

الْمُخَاطَب

3rd person

الْغَائِب

1st person

الْمُتَكَلِّم

2nd person

الْمُخَاطَب

3rd person

الْغَائِب

past (perfect) indicative

الْمَاضِي

m مُكِرْتُ

mukirtu

مُكِرْتَ

mukirta

مُكِرَ

mukira

مُكِرْتُمَا

mukirtumā

مُكِرَا

mukirā

مُكِرْنَا

mukirnā

مُكِرْتُمْ

mukirtum

مُكِرُوا

mukirū

f مُكِرْتِ

mukirti

مُكِرَتْ

mukirat

مُكِرَتَا

mukiratā

مُكِرْتُنَّ

mukirtunna

مُكِرْنَ

mukirna

non-past (imperfect) indicative

الْمُضَارِع الْمَرْفُوع

m أُمْكَرُ

ʔumkaru

تُمْكَرُ

tumkaru

يُمْكَرُ

yumkaru

تُمْكَرَانِ

tumkarāni

يُمْكَرَانِ

yumkarāni

نُمْكَرُ

numkaru

تُمْكَرُونَ

tumkarūna

يُمْكَرُونَ

yumkarūna

f تُمْكَرِينَ

tumkarīna

تُمْكَرُ

tumkaru

تُمْكَرَانِ

tumkarāni

تُمْكَرْنَ

tumkarna

يُمْكَرْنَ

yumkarna

subjunctive

الْمُضَارِع الْمَنْصُوب

m أُمْكَرَ

ʔumkara

تُمْكَرَ

tumkara

يُمْكَرَ

yumkara

تُمْكَرَا

tumkarā

يُمْكَرَا

yumkarā

نُمْكَرَ

numkara

تُمْكَرُوا

tumkarū

يُمْكَرُوا

yumkarū

f تُمْكَرِي

tumkarī

تُمْكَرَ

tumkara

تُمْكَرَا

tumkarā

تُمْكَرْنَ

tumkarna

يُمْكَرْنَ

yumkarna

jussive

الْمُضَارِع الْمَجْزُوم

m أُمْكَرْ

ʔumkar

تُمْكَرْ

tumkar

يُمْكَرْ

yumkar

تُمْكَرَا

tumkarā

يُمْكَرَا

yumkarā

نُمْكَرْ

numkar

تُمْكَرُوا

tumkarū

يُمْكَرُوا

yumkarū

f تُمْكَرِي

tumkarī

تُمْكَرْ

tumkar

تُمْكَرَا

tumkarā

تُمْكَرْنَ

tumkarna

يُمْكَرْنَ

yumkarna

বিশেষ্য

[সম্পাদনা]

مَكْر (makr) পুং

  1. ষড়যন্ত্র, চক্রান্ত, কৌশল
    مَنْ تَعَلَّمَ لُغَةَ قَوْمٍ أَمِنَ مَكْرَهُمْ.
    man taʕallama luḡata qawmin ʔamina makrahum.
    যে কোনো জাতির ভাষা শিখে নেয়, সে তাদের ষড়যন্ত্র থেকে নিরাপদ থাকে।

বিভক্তি

[সম্পাদনা]
Declension of noun مَكْر (makr)
singular basic singular triptote
indefinite definite construct
informal مَكْر (makr)

makr

الْمَكْر (al-makr)

al-makr

مَكْر (makr)

makr

nominative مَكْرٌ (makrun)

makrun

الْمَكْرُ (al-makru)

al-makru

مَكْرُ (makru)

makru

accusative مَكْرًا (makran)

makran

الْمَكْرَ (al-makra)

al-makra

مَكْرَ (makra)

makra

genitive مَكْرٍ (makrin)

makrin

الْمَكْرِ (al-makri)

al-makri

مَكْرِ (makri)

makri

ব্যুৎপত্তি ২

[সম্পাদনা]

বিশেষ্য

[সম্পাদনা]

مَكَر (makar) পুং

  1. Polycarpaea repens
  2. Launaea resedifolia
  3. Paronychia arabica (syn. Herniaria lenticula)

বিভক্তি

[সম্পাদনা]
Declension of noun مَكَر (makar)
singular basic singular triptote
indefinite definite construct
informal مَكَر

makar

الْمَكَر

al-makar

مَكَر

makar

nominative مَكَرٌ

makarun

الْمَكَرُ

al-makaru

مَكَرُ

makaru

accusative مَكَرًا

makaran

الْمَكَرَ

al-makara

مَكَرَ

makara

genitive مَكَرٍ

makarin

الْمَكَرِ

al-makari

مَكَرِ

makari

উসমানী তুর্কি

[সম্পাদনা]

ব্যুৎপত্তি

[সম্পাদনা]

ফারসি مگر (magar) থেকে।

সংযোজক পদ

[সম্পাদনা]

مكر (meger or meğer)

  1. কিন্তু
  2. যদি না

ক্রিয়াবিশেষণ

[সম্পাদনা]

مكر (meger or meğer)

  1. শুধু, কেবল

আগত শব্দ

[সম্পাদনা]
  • Turkish: meğer